Held van de Sovjet-Unie Panikacha

Michaïl Averjanovitsj Panikacha

Michaïl Averjanovitsj Panikacha (Михаил Аверьянович Паникаха) werd geboren in 1914 in het dorpje Mogiljov in het gouvernement Jekaterinoslav (de huidige oblast Dnepropetrovsk) in Oekraïne. Hij kwam uit een boerengezin. Hij rondde de basisschool af en werkte later in een Kolchoze. Hij werd nooit lid van de Communistische Partij en ging in 1939 in dienst bij de marine. Aanvankelijk diende hij in de Stille Oceaanvloot, maar op eigen verzoek werd hij in maart 1942 naar het front overgeplaatst. Hij kwam in een marinierseenheid terecht en behield zijn marine-uniform.

Het monument ter nagedachtenis aan Panikacha in Volgograd

In de nacht van 28 september 1942 werden twee regimenten van generaal-majoor Smechotvorovs 193e Jagerdivisie naar de rechteroever van de Volga, midden in Stalingrad, overgebracht. Soldaat Panikacha was antitankschutter en plaatsvervangend groepscommandant in de 2e Compagnie van het 883e Jagerregiment, een van de twee overgezette regimenten. Al snel stuitte het regiment in het westelijke deel van de woonwijk van de Krasnyj Oktjabr-fabriek op tegenstand. In de ochtend werd het regiment aangevallen door de Duitse 24. Panzerdivision en 71. Infanteriedivision uit de richting van de Mamajev Koergan, maar hun aanvallen werden afgeslagen. Samen met zijn mannen wist Panikacha op 2 oktober twee oprukkende vijandelijke tanks te raken alvorens de antitankmunitie op raakte. In een poging een aanval van zeven Duitse tanks en een groep machinepistoolschutters af te slaan, kwam Panikacha vervolgens uit zijn loopgraaf en liep op de voorste tank af met een granaat en flessen met brandende mengsels. Toen een van de flessen werd getroffen door een fragment van een vijandelijk projectiel vatten Panikacha's kleren vlam. Hij rende op de tank af, sloeg een andere fles kapot op de motorklep van de tank, waardoor de tank vlam vatte, waarna hij overleed. De tank was buiten gevecht gesteld en de overige tank trokken terug. De Sovjetsoldaten zetten vervolgens de achtervolging in, waarbij ze nog twee Duitse tanks vernietigden, en wisten hun posities te behouden.

Panikacha's gedenksteen op de Mamajev Koergan: 'Eeuwige roem voor marinier Michaïl Averjanovitsj
Panikacha'

Panikacha werd begraven in een diepe bomtrechter bij de Krasnyj Oktjabr-fabriek. Voor zijn heldendaad werd hij in november 1942 door zijn regimentscommandant voorgedragen voor de titel 'Held van de Sovjet-Unie', de hoogste onderscheiding, maar hij werd uiteindelijk op 9 december 1942 door het 62e Leger postuum onderscheiden met een Orde van de Vaderlandse Oorlog 1e Klasse. Zijn heldendaad was al snel in het hele land bekend en zijn moed en standvastigheid dienden als een voorbeeld voor de verdedigers van zijn Stalingrad. Er werden folders verspreid met de tekst "Onsterfelijke heldendaad van een matroos van de Rode Vloot" en een dramatische afbeelding van een man die brandend als een fakkel op een Duitse tank afrent. Eronder stond de volgende tekst:

"Zijn positie werd aangevallen door tanks. De mariniers troffen de vijand met hevig vuur van antitankgeweren en granaten. De Duitsers hadden het numerieke voordeel en drongen voorwaarts. Hun tanks 'bestreken' de loopgraaf waar Panikacha in zat. Tijdens het gevecht raakten zijn granaten op. Hij keek om zich heen en zag twee Molotov-cocktails. Hij kwam uit de loopgraaf en probeerde er een aan te steken, maar de fles barstte open. De vloeistof stak hem in brand. Hij was als een fakkel toen hij de tank bestormde. Hij realiseerde zich dat hij het niet zou overleven. Eén laatste gedachte deed hem in beweging komen - een Duitse tank vernietigen. Toen het voertuig dichtbij genoeg was, stormde Panikacha voorwaarts, zonder aandacht te besteden aan de helse pijn, en sloeg hij de tweede fles tegen motor kapot.

Kameraden - Vernietig de vijand! Ontleen inspiratie aan de eer, moed en discipline van deze soldaat in je strijd tegen de Fascistische honden."

Om de plek waar Panikacha het leven liet werd op 8 mei 1975 een monument voor hem onthuld. Ook in zijn geboortedorp Mogiljov staat een gedenkteken. Naar Panikacha zijn verder drie straten vernoemd: een in Mogiljov, een in Dnepropetrovsk en een in Volgograd. Op de Mamajev Koergan in Volgograd is ook een gedenksteen voor hem neergelegd. Op 5 mei 1990 werd Panikacha toch nog benoemd tot 'Held van de Sovjet-Unie' en onderscheiden met de Orde van Lenin.

Home